Nuenen: pracownia w domu Schafrata
Nuenen · grudzień 1883 – listopad 1885
Otoczenie interpretacyjne. Pokoje są udokumentowane w listach, ale budynek nie istnieje, a z żadnego planu nie korzystano, więc układ jest tu interpretacją.
Nuenen, 1884–1885
W połowie grudnia 1883 roku małe pomieszczenie z maglem na plebanii rodziców stało się pierwszą pracownią Van Gogha w Nuenen. W maju 1884 roku wynajął więcej miejsca od katolickiego zakrystiana Johannesa Schafrata, obok kościoła św. Klemensa: dwa połączone ze sobą pokoje, duży i mały, za 75 guldenów rocznie. W maju 1885 roku się tam wprowadził i sypiał na strychu. Visit Brabant podaje, że to tutaj namalował obraz „Jedzący kartofle”. Dom rozebrano w 1936 roku; jego miejsce oznacza dziś posąg malarza przy sztaludze.
Czytaj dalej
Edycja listów podaje, że malarz Anton Kerssemakers narysował w 1914 roku plan tej pracowni i że fotografia przedstawia róg strychu, na którym spał Van Gogh; żadne z nich nie było dostępne w tym projekcie. Muzeum Van Gogha opisuje obraz „Jedzący kartofle” (kwiecień–maj 1885) jako świadomie pokazowe dzieło malarstwa postaci, z chłopami namalowanymi w barwach ziemi.
O tym miejscu: Udokumentowane: dwa połączone pokoje (jeden duży, jeden mały), miejsce do spania na strychu, położenie obok kościoła św. Klemensa, czynsz i daty. Wywnioskowane lub wymyślone: wielkość pokoi, wysokość sufitu, położenie okien i drzwi, kolory ścian i podłóg oraz wszystkie meble.
Na czym to się opiera
W połowie grudnia 1883 roku pomieszczenie z maglem w domu rodziców, w małej szopie za domem, zamieniono na jego pracownię.
W maju 1884 roku wynajął od katolickiego zakrystiana Johannesa Schafrata pracownię złożoną z dwóch połączonych ze sobą pokoi, dużego i małego, przy Heieind 540, obok kościoła św. Klemensa, za 75 guldenów rocznie.
Na początku maja 1885 roku, po kłótni z siostrą Anną, opuścił dom rodzinny i zamieszkał w pracowni wynajmowanej od Schafrata.
Anton Kerssemakers narysował w 1914 roku plan pracowni w domu Schafrata, a fotografia przedstawia róg strychu, na którym spał Van Gogh (oba źródła cytuje edycja listów; do żadnego z nich nie sięgnięto w tym projekcie).
Visit Brabant podaje, że obraz „Jedzący kartofle” namalował w swojej pracowni w domu Schafrata.
Visit Brabant podaje, że dom Schafrata rozebrano w 1936 roku i że jego miejsce oznacza dziś posąg malarza przy sztaludze, naprzeciwko grupy rzeźbiarskiej „Jedzący kartofle” odsłoniętej w 2015 roku.
Muzeum Van Gogha opisuje obraz „Jedzący kartofle” jako dzieło pokazowe, które miało dowieść jego postępów jako malarza postaci, namalowane w barwach ziemi.
Jak wymodelowano przestrzeń
- sztaluga z dużym płótnem: wywnioskowane (Wymiary płótna z rekordu obiektu s0005V1962; ustawienie jest interpretacją projektu.)
- właz na strych i drabina: udokumentowane (List 446 przyp. 1 cytuje fotografię rogu strychu, na którym spał. Położenie włazu wymyślone.)
- przejścia do poruszania się po muzeum: wymyślone na potrzeby poruszania się (umieszczone zgodnie z trasą zwiedzania muzeum) — Przejścia prowadzące do innych sal muzeum są elementami ekspozycji; ich położenie nie odpowiada prawdziwym drzwiom budynku.
- ścianka działowa z przejściem między dużym a małym pokojem: udokumentowane (List 446: „Dwa pokoje – jeden duży i jeden mały – połączone ze sobą”. Położenie ścianki wywnioskowane.)
- piec: wywnioskowane (Zimą potrzebne byłoby ogrzewanie; nieudokumentowane dla tej pracowni.)
- widok na kościół św. Klemensa: udokumentowane (List 446 przyp. 1: dom obok kościoła św. Klemensa. Wygląd kościoła niezbadany; przedstawić jako ogólny ceglany kościół.)
- okna: wywnioskowane (Pracownia potrzebuje światła dziennego; liczba i położenie okien wymyślone.)
- bryła pokoju (ściany, podłoga, sufit): wywnioskowane (z wymiarów podłogi i wysokości sufitu podanych w założeniach; zob. ich podstawę)
Zmiany dla wygodnego spacerowania
- Sufit podniesiony w modelu do 3,0 m, jeśli kamera przez niego przenika; prawdziwa wysokość i tak nieznana.
- Mebli niewiele, aby można było swobodnie chodzić.
- Sufit wymodelowano na wysokości 3,0 m (jego prawdziwa wysokość jest nieznana).
- Drzwi na zachodnim i wschodnim końcu prowadzą dalej przez muzeum; prawdziwe drzwi domu nie zostały odnotowane.
Nieustalone
- Do planu Kerssemakersa z 1914 roku (cytowanego w liście 446 przyp. 1) nie sięgnięto: prawdziwe wymiary pokoi i położenie okien nieznane.
- Nie ustalono, czy pomieszczenie z maglem lub szopa za plebanią przetrwały.
- Twierdzenia Visit Brabant, że obraz „Jedzący kartofle” powstał w tej pracowni, nie porównano ze źródłem muzealnym.
Źródła
- Chronology (letters edition) — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Letter 413: To Theo van Gogh. Nuenen, on or about 15 December 1883 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Letter 446: To Theo van Gogh. Nuenen, about 12-15 May 1884 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Letter 501: To Theo van Gogh. Nuenen, Wednesday, 6 May 1885 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- House of sexton Schafrat and Het Park — Visit Brabant (regional tourism board)
- The Potato Eaters — Van Gogh Museum
- File: Overzicht linker zijgevel woonhuis (voormalige pastorie) - Nuenen (RCE 20338018) — Wikimedia Commons (from Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)