Arles: sypialnia w Żółtym Domu
Arles · luty 1888 – maj 1889
Otoczenie interpretacyjne. Kolory i meble pochodzą z listów i obrazów samego Van Gogha, ale pokój nie istnieje, a jego wielkość i układ są tu wywnioskowane.
Arles, Żółty Dom, październik 1888
W połowie października 1888 roku Van Gogh namalował swoją sypialnię na pierwszym piętrze Żółtego Domu, chcąc, by jej kolor sugerował odpoczynek lub sen. Wymienił kolory w liście do Thea: bladofioletowe ściany, czerwone płytki, łóżko i krzesła żółte jak masło, cytrynowozielone prześcieradła, szkarłatny koc, zielone okno, pomarańczowa toaletka, niebieska miednica i liliowe drzwi. Pominął cienie, porównując płaskie barwy do japońskich drzeworytów. Muzeum Van Gogha zauważa, że skośna tylna ściana oddaje rzeczywisty pokój, a ściany na obrazie wyblakły z fioletu do błękitu.
Czytaj dalej
Istnieją trzy malowane wersje, każda będąca odrębnym dziełem. Pierwsza (Arles, październik 1888, 72,4 x 91,3 cm) znajduje się w Muzeum Van Gogha. Gdy została uszkodzona przez wilgoć podczas zalania w czasie jego pobytu w szpitalu, we wrześniu 1889 roku w Saint-Rémy namalował ją ponownie w tej samej skali; ta wersja znajduje się w Art Institute of Chicago (73,6 x 92,3 cm). Mniejsza, trzecia wersja (57,3 x 73,5 cm), wykonana dla matki i siostry, znajduje się w Musée d'Orsay. Art Institute podaje, że czerwone pigmenty podłogi zmieniały się w różnym tempie, więc żadna z podłóg nie wygląda dziś tak, jak została namalowana. Van Gogh powiedział później, że sypialnia wydawała mu się najlepszym z jego płócien.
O tym miejscu: Udokumentowane: kolory (listy 705 i 706), położenie na pierwszym piętrze, okno z zamkniętymi okiennicami, więcej niż jedne drzwi, toaletka z miednicą i lustrem, dwa krzesła, portrety i pejzaż na ścianach, ubrania i kapelusz na kołkach oraz skośny narożnik (Muzeum Van Gogha). Wywnioskowane: wielkość pokoju, wysokość sufitu, kąt skosu i dokładne położenie mebli. Pokój 3D, po którym można chodzić, nie może oddać jego celowo spłaszczonej perspektywy.
Na czym to się opiera
Jego sypialnia była jednym z dwóch mniejszych pokoi na pierwszym piętrze Żółtego Domu.
W liście 705 opisał kolory „Sypialni”: bladofioletowe ściany, podłoga z czerwonych płytek, rama łóżka i krzesła żółte jak świeże masło, bardzo jasne cytrynowozielone prześcieradło i poduszki, szkarłatny koc, zielone okno, pomarańczowa toaletka, niebieska miednica i liliowe drzwi.
Chciał, by kolor sugerował odpoczynek lub sen, pominął cienie i cienie rzucane, a płaskie barwy porównywał do japońskich drzeworytów.
Wymienił portrety na ścianie, lustro, ręcznik i trochę ubrań, i napisał, że pokój jest przedstawiony z zamkniętymi okiennicami.
Pisząc dzień później do Gauguina, określił meble jako białe drewno, podłogę jako przełamaną i spłowiałą czerwień, łóżko i krzesła jako żółcień chromową, a koc jako krwistoczerwony.
Muzeum Van Gogha podaje, że dziwny kąt tylnej ściany nie jest błędem: narożnik pokoju naprawdę był skośny.
Muzeum Van Gogha podaje, że badania wykazały zmianę barw: ściany i drzwi były pierwotnie fioletowe, a nie niebieskie.
Istnieją trzy malowane wersje: z października 1888 roku (Muzeum Van Gogha), z września 1889 roku w tej samej skali (Art Institute of Chicago) oraz mniejsza wersja z września 1889 roku dla matki i siostry (Musée d'Orsay).
Pierwsza „Sypialnia” została uszkodzona przez wilgoć po zalaniu, gdy przebywał w szpitalu, i poprosił o jej zwrot, aby ją przemalować.
Art Institute of Chicago podaje, że czerwone pigmenty podłóg zmieniały się w różnym tempie w trzech wersjach, więc podłogi wyglądają dziś inaczej, niż zostały namalowane.
Art Institute of Chicago zauważa, że okno w pierwszej wersji wydaje się niemal zamknięte, a w późniejszych lekko uchylone, oraz że jego proporcje się różnią.
Muzeum Van Gogha przytacza jego słowa: gdy po chorobie znów zobaczył swoje płótna, najlepsze wydało mu się to z sypialnią.
Sypialnia (F482), olej na płótnie, 72,4 x 91,3 cm, Arles, październik 1888; Muzeum Van Gogha s0047V1962 (pierwsza wersja). Wikidata Q18713070.
Sypialnia, olej na płótnie, 73,6 x 92,3 cm, 1889, Saint-Rémy-de-Provence (druga wersja, wrzesień 1889); Art Institute of Chicago 1926.417. Wikidata Q18713076.
La Chambre de Van Gogh à Arles, olej na płótnie, 57,3 x 73,5 cm, 1889 (replika wykonana we wrześniu 1889 w Saint-Rémy; trzecia, mniejsza wersja); Musée d'Orsay RF 1959 2. Wikidata Q18543956.
Jak wymodelowano przestrzeń
- łóżko: udokumentowane (Kolor łóżka i koc udokumentowane (list 705); wielkość i dokładne położenie wywnioskowane z obrazu.)
- dwa krzesła ze słomianymi siedziskami: udokumentowane (List 705 wspomina krzesła (w liczbie mnogiej) w kolorze masła; na obrazie widać dwa. Położenie wywnioskowane.)
- drzwi (dwoje): udokumentowane (List 705: „Drzwi liliowe” (w liczbie mnogiej). Położenie to przybliżony odczyt z obrazu i musi zostać sprawdzone z reprodukcją muzeum.)
- podłoga z czerwonych płytek: udokumentowane (List 705: czerwone płytki. Wielkość płytek wywnioskowana.)
- szkarłatny koc, cytrynowozielone prześcieradło i poduszki: udokumentowane (List 705.)
- lustro w czarnej ramie: udokumentowane (List 706: jedyną bielą jest drobny akcent lustra w czarnej ramie.)
- przejścia do poruszania się po muzeum: wymyślone na potrzeby poruszania się (umieszczone zgodnie z trasą zwiedzania muzeum) — Przejścia prowadzące do innych sal muzeum są elementami ekspozycji; ich położenie nie odpowiada prawdziwym drzwiom budynku.
- ubrania i kapelusz na kołkach: udokumentowane (List 705 wymienia ubrania; list 705 przyp. 1 podaje, że w F482 kapelusz wisi po prawej. Dokładne położenie wywnioskowane.)
- oprawiony pejzaż nad łóżkiem: udokumentowane (List 705 przyp. 1: szkic pokazuje nad łóżkiem portret, „a nie pejzaż” jak w F482.) — Obrazy na ścianach to proste zastępniki pejzażu i portretów, o których wspomina Van Gogh; nie są ich reprodukcjami.
- dwa portrety: udokumentowane (List 705: portrety na ścianie. Art Institute identyfikuje te z pierwszej wersji jako Eugène’a Bocha i Paula-Eugène’a Millieta.)
- skośna tylna ściana: wywnioskowane (Skos udokumentowany jakościowo przez Muzeum Van Gogha („narożnik naprawdę był skośny”); jego kierunek i przesunięcie o 0,35 m wywnioskowano z kompozycji obrazu i należy je sprawdzić z reprodukcją muzeum.)
- toaletka z niebieską miednicą i dzbankiem: udokumentowane (List 705: toaletka pomarańczowa, miednica niebieska. Położenie wywnioskowane z obrazu.)
- ręcznik na kołku: udokumentowane (List 705 wymienia ręcznik. Kolor wywnioskowany.)
- okno z dwoma skrzydłami i zamkniętymi okiennicami: udokumentowane (List 705: okno zielone, okiennice zamknięte. AIC zauważa, że proporcje okna różnią się w poszczególnych wersjach, więc wielkość jest wywnioskowana.)
- bryła pokoju (ściany, podłoga, sufit): wywnioskowane (z wymiarów podłogi i wysokości sufitu podanych w założeniach; zob. ich podstawę)
Zmiany dla wygodnego spacerowania
- Pokój można powiększyć do 1,25x dla wygody kamery, zachowując meble w prawdziwych rozmiarach; jeśli zostanie to użyte, należy to zaznaczyć w interfejsie.
- Między łóżkiem a krzesłami pozostawiono wolne przejście szerokości 0,6 m.
- Przejście w przedniej ścianie (od strony, której obraz nie pokazuje) jest elementem ekspozycji prowadzącym dalej przez muzeum.
- Pokój pokazano w wielkości oszacowanej w badaniach, bez powiększenia.
Nieustalone
- Nie znaleziono zmierzonych wymiarów pokoju; plan Ramsera z 1922 roku i fotografie (Dorn 1990) są cytowane przez edycję listów, ale nie sięgnięto do nich.
- Kierunek i wielkość skosu nie są udokumentowane w przejrzanych źródłach; wiadomo tylko, że narożnik był skośny.
- Dokładne położenie drzwi wymaga sprawdzenia z reprodukcją muzeum (na potrzeby tych badań nie pobierano reprodukcji).
- Nie wiadomo, na którą stronę świata wychodziło okno.
Źródła
- Does the Yellow House Still Exist? — Van Gogh Museum
- Letter 705: To Theo van Gogh. Arles, Tuesday, 16 October 1888 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- The Bedroom — Van Gogh Museum
- Letter 706: To Paul Gauguin. Arles, Wednesday, 17 October 1888 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Van Gogh's Bedrooms (2016 exhibition microsite): About the Paintings — Art Institute of Chicago
- La Chambre de Van Gogh à Arles (RF 1959 2) — Musée d'Orsay (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot; live site blocked automated access)
- The Bedroom, 1889 (1926.417) — Art Institute of Chicago (public API)
- Letter 776: To Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, on or about 23 May 1889 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Letter 779: To Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, Sunday, 9 June 1889 — Van Gogh Museum & Huygens ING, Vincent van Gogh: The Letters (read via Internet Archive Wayback Machine snapshot)
- Van Gogh's Bedrooms microsite: The Floor — Art Institute of Chicago
- Van Gogh's Bedrooms microsite: The Window — Art Institute of Chicago
- Wikidata queries: Van Gogh paintings by collection and inventory number; location of creation (P1071) values — Wikidata (SPARQL endpoint)